Tentoonstelling: ‘Alcide De Gasperi. Een leven in beeld’  

‘Alcide De Gasperi. Een leven in beeld’ belicht aan de hand van foto’s het leven van een van de grondleggers van de Europese integratie. De tentoonstelling volgt zijn levensweg van Trentino tot zijn rol in de vormgeving van de Italiaanse democratie en de opbouw van een vreedzaam en verenigd Europa.

De tentoonstelling loopt van 13 oktober 2026 tot en met 15 januari 2027 in het Parlamentarium, het bezoekerscentrum van het Europees Parlement in Brussel.

De biografie van Alcide De Gasperi (1881–1954) is nauw verweven met de geschiedenis van de twintigste eeuw, een eeuw vol grote tegenstellingen die, door idealistische impulsen en onmenselijke tragedies, de wereld heeft gevormd waarin we vandaag leven. Misschien is dat de reden waarom het verhaal van De Gasperi vandaag opnieuw uit het verleden naar voren treedt. Het herinnert ons aan de kenmerken van zijn grootheid en biedt ons de gelegenheid om stil te staan bij de actualiteit en tegelijk de diepgaande fundamenten van onze burgermaatschappij opnieuw te onderzoeken.

De Gasperi was de zoon van een arm maar trots bergboerenland, gelegen tussen Italië en Centraal-Europa. Hij groeide op in de traditie van het sociaal katholicisme en koos al op jonge leeftijd ervoor om zich ten dienste van zijn gemeenschap te stellen en daarvan zijn ‘missie’ te maken. Vanaf 1911 was hij lid van het Weense parlement, waar hij Trentino en de minderheid van de ‘Italianen van Oostenrijk’ vertegenwoordigde. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij machteloos getuige van de ineenstorting van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk. Nadat Trentino bij Italië was gevoegd, werd hij een van de leiders van de Italiaanse Volkspartij. Toen Mussolini aan de macht kwam, leidde hij vanuit de parlementaire oppositie het antifascistische verzet. Daarvoor betaalde hij de prijs met een gevangenisstraf en vijftien jaar marginalisering. Toen hij de leeftijd van 60 jaar al voorbij was, brak onverwacht zijn historische moment aan, midden in de Tweede Wereldoorlog.

Nadat hij in de onderduik de christendemocratische partij had opgericht, werd hij in december 1945 premier. Hij bleef in functie tot juli 1953. Hij nam een verwoest en verdeeld land bij de hand en leidde het vol vertrouwen over de steile weg van de democratische en republikeinse wederopbouw van Italië.

Een man uit Trentino, een Italiaan, een Europeaan. Net als Schuman en Adenauer overstijgt zijn levensverhaal de grenzen en vond hij bijna vanzelfsprekend in ‘ons vaderland, Europa’ de horizon van zijn hele leven. Voor De Gasperi was de Europese eenheid ‘een vluchtige kans’ die zich misschien nooit meer zou voordoen. Daarom was het nodig zich in te spannen om ‘die kans te grijpen en haar te verankeren in de logica van de geschiedenis’. Ook de eerste stappen op weg naar Europese integratie volgen in de voetsporen van De Gasperi. In zijn visie op een Europa van de volkeren ontdekken we een bolwerk voor de democratie en een belofte van vrede.

Ter nagedachtenis aan een van de grondleggers van de Europese democratie nodigt de tentoonstelling bezoekers uit om De Gasperi’s levensweg opnieuw te beleven en zich onder te dompelen in de beelden en woorden die het levensverhaal vormgaven van een man die uit eenvoudige omstandigheden voortkwam, maar door de moed en standvastigheid van zijn keuzes een diepgaande stempel op de geschiedenis drukte.

De tentoonstelling wordt georganiseerd door het voorzitterschap van de Raad van de autonome provincie Trento, in samenwerking met de Fondazione Museo storico del Trentino en de Fondazione Trentina Alcide De Gasperi.

Samengesteld door Marco Odorizzi (FTADG) en Elena Tonezzer (FmsT), in samenwerking met Monica Avancini (FTADG).

Tentoonstellings- en grafisch ontwerp: Designfabrick_Rovereto

Organisatie en coördinatie: Chiara Bertolini, kabinetschef van het voorzitterschap van de Provincieraad